Bezpłatne komunikaty Utrudniena drogowe Bezpłatne sms-y Odbiór odpadów gabarytowych Kursy dla seniorów Użytkowanie wieczyste Harmonogram wywozu odpadów Audio przewodnik

Bezpłatne komunikaty

Zainstaluj darmową aplikację i bądź na bieżąco z ważnymi informacjami. Kliknij na baner aby uzyskać więcej informacji.

Utrudniena drogowe

Jak informuje GDDKiA, nawet do 20 czerwca mogą potrwać prace remontowe na newralgicznym odcinku DK22 (ul. Chrobrego) przebiegającym przez centrum naszego miasta.

Bezpłatne sms-y

Bezpłatne informacje o awariach prądu, przerwach w dostawie wody i innych ważnych wydarzeniach na terenie Gminy Strzelce Krajeńskie

Odbiór odpadów gabarytowych

Terminy wywozów odpadów gabarytowych z terenu Gminy Strzelce Krajeńskie - kliknij na grafikę, aby zobaczyć harmonogram.

Kursy dla seniorów

Kursy dla osób 65+ z obsługi nowych technologii. Więcej informacji po kliknięciu na baner.

Użytkowanie wieczyste

Informacja w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności.

Harmonogram wywozu odpadów

1 listopada 2018 roku nastąpiły zmiany w harmonogramie wywozu odpadów na terenie naszej gminy. Po więcej należy kliknąć na baner po prawej stronie.

Audio przewodnik

Od teraz możesz samodzielnie zwiedzać miasto. Skorzystaj z darmowego audio przewodnika po najciekawszych miejscach w Strzelcach Krajeńskich
PL EN DE
UWAGA! IMiGW ostrzega przed wysokokimi temperaturami. Więcej http://pogodynka.pl/ostrzezenia

SZLAKIEM FRANZA BALTHASARA VON BRENCKENHOFFA

SZLAKIEM FRANZA BALTHASARA VON BRENCKENHOFFA

Franz Balthasar Schönberg von Brenckenhoff urodził się w dniu 15 kwietnia 1723 roku w Reidelburgu nad Saalą, zmarł 21 maja 1780 roku w Gardzku. Znany jest jako wybitny pruski urzędnik. Od 1762 roku był tajnym radcą do spraw finansów, wojen i domen państwowych, odpowiedzialnym za melioracje i zagospodarowanie łęgów nadwarciańskich i nadnoteckich. Kierował budową Kanału Bydgoskiego, ukończonego w 1775 roku.

W wieku 15 lat oddano go na służbę księciu Leopoldowi Anhalt-Dessau. W 1745 roku mianowany został koniuszym książęcym, a w dwa lata później dyrektorem izby rentowej, przez co odpowiedzialny był za finanse księstwa. Zarazem Brenckenhoff pełnił z powodzeniem funkcję kierownika melioracji łęgów nad Łabą. Tutaj zawarł pierwszy związek małżeński z Louisą von Bergen, z którego wywodził się syn Leopold.

W 1762 roku powołany został przez Fryderyka II do odbudowy dwóch prowincji państwa pruskiego po zniszczeniach wojny siedmioletniej. W szczególności kierował pracami nad melioracją i zasiedlaniem łęgów nadnoteckich i warciańskich oraz był odpowiedzialny za osiedlanie w miastach rzemieślników i przedsiębiorców, którzy zakładali manufaktury. W 1772 roku rozpoczął z polecenia króla prace nad budową Kanału Bydgoskiego. W wyniku podejrzeń o nadużycia w 1786 roku został odwołany ze stanowiska oraz odsunięty od przywilejów i zaszczytów.

Właściciel wielu dóbr ziemskich, w tym m.in. z ośrodkami w Pławinie (od 1763 roku) i Licheniu (od 1763 roku) w Nowej Marchii. Posiadał też lenno sołtysie w Karninie oraz dobra ziemskie w Zieleńcu k. Gorzowa, nabyte w 1774 roku. Ponadto był dzierżawcą majątku w Gardzku, gdzie zamieszkał z racji jego centralnego położenia względem swoich dóbr ziemskich. Dobra ziemskie posiadał też na Pomorzu Zachodnim, m.in. w Świeciu (Schwenz), Kozinie (Cosemühle), Rokitkach (Klein-Rackit) i Świętym (Swantee).

W swoich dobrach założył bażanciarnię i plantację winnej latorośli. Utworzył stadninę koni, prowadził eksperymenty w zakresie hodowli wielbłądów i bawołów. Sprowadził też bydło fryzyjskie i lepsze od tutejszych gatunki owiec. Trudnił się zakładaniem plantacji chmielu, marzanny, kminku oraz rzepaku.

Drugą małżonką Brenckenhoffa była Elisabeth Gottliebe von Papstein, córka właściciela części Lipich Gór, poślubiona w dniu 4 kwietnia 1776 roku. Z tego związku przyszło na świat troje dzieci: Franciszka, Leopoldyna oraz syn zmarły w 1778 roku.

Franz Balthasar von Brenckenhoff zmarł w Gardzku, a pochowany został w kościele w Licheniu. Po śmierci jego majątek został skonfiskowany przez króla, wobec licznych podejrzeń o działanie na szkodę skarbu państwa, a procesy odszkodowawcze wytoczone przez jego wierzycieli ciągnęły się do 1789 roku. Od nazwiska Franza Balthasara von Brenckenhoffa nazwano kilka miejscowości założonych podczas XVIII wiecznej kolonizacji łęgów nadnoteckich i nadwarciańskich, w tym: Błotno k. Zwierzyna (Brenkenhofsbruch), Dierżązna k. Krzeszyc (Brenkenhofsfliess) i Błotnica k. Starego Kurowa (Brenkenhofswalde). Również dzisiejsza ul. Ks. Stefana Wyszyńskiego w Strzelcach do 1945 roku posiadała ku czci tajnego radcy nazwę Brenkenhofstraße.

Oto opis tajnego radcy, sporządzony w latach 1777-1778 przez Johanna Bernouolli, szwajcarsko-holenderskiego naukowca: „Brenckenhoff jest nadzwyczajnie gruby.

Ma czworokątną, bardzo czerwoną twarz o rysach nieszczególnie szlachetnych, ale podniosłych i ujmujących. Jego oczy są ogniste i świadczą o duszy i odwadze”.

 

GARDZKO

Brenckenhoff dzierżawił majątek w Gardzku od rodziny von Möhlen i zamieszkiwał w tamtejszym dworze od 1774 roku. Tutaj, w dniu 24 kwietnia 1780 roku podyktował swojemu sekretarzowi testament, w którym zapisał majątek królowi. W miesiąc później, w dniu 21 maja o godzinie 19.00 zmarł w tutejszym dworze, sporządzając przed śmiercią list do króla Fryderyka II, zaczynający się od słów: „Wasza Królewska Mość, proszę o łaskę, a nie o stosowanie prawa. Służyłem Waszej Królewskiej Mości przez 20 lat z największą gorliwością i spędziłem mój najlepszy czas życia piastując najwyższe rangą urzędy. Na Pomorzu i w Nowej Marchii powstały nowe dzieła, przez co uszczęśliwiłem wielu ludzi. […]”. Przyczyną

zgonu były dolegliwości astmatyczne. W Gardzku nie zachowały się zabudowania majątku ani kościół pochodzący z czasów Brenckenhoffa.

 

LIPIE GÓRY

Z Lipich Gór pochodziła Elisabeth Gottliebe von Papstein, druga żona Franza Balthasara von Brenckenhoffa. Ich najstarsza córka Franciszka poślubiła majora Leopolda Karla Wilhelma von Knobelsdorffa z Otanowa k. Lipian, który w 1801 roku wykupił majątek w Lipich Górach. Od 1842 roku, z okazji złotych godów z córką Brenckenhoffa, Leopold Karl Wilhelm i jego spadkobiercy dodali do nazwiska Knobelsdorff – Brenkenhoff, ku czci tajnego radcy dworu i zarazem szanowanego antenata. Rodzina Knobelsdorff-Brenkenhoff pozostawała w posiadaniu majątku w Lipich Górach do początku 1945 roku. Jeden z ostatnio zmarłych przedstawicieli tego rodu Benno von Knoblesdorf-Brenkenhoff, prowadził badania historyczne i publikował liczne artykuły na temat życia i działalności swojego przodka. We dworze w Lipich Górach do 1945 roku znajdował się portret Franza Baltahasara von Brenckenhoffa, wykonany w technice olejnej na płótnie ok. 1775 roku przez Christiana Friedricha Reinholda Lisiewskiego (1725-1794). Obraz oprawny był w drewnianą, złoconą i bogato zdobioną ramę z herbem Brenckenhoffa. Podobny portret znajdował się w przedwojennym muzeum miejskim w Gorzowie, ofiarowany przez radcę miejskiego Dagoberta Brahtza. Oba portrety nie zachowały się do dzisiejszych czasów.

 

LICHEŃ

Majątek ziemski w Licheniu został zakupiony przez Franza Balthasara von Brenckenhoffa w 1763 roku od spadkobierców landrata strzeleckiego Georga Wilhema von Sydowa za kwotę 33 tysięcy talarów. Radca wybudował tutaj okazały dwór oraz owczarnię. Brenckenhoff został pochowany w kościele w Licheniu przed wielkim ołtarzem, podczas uroczystości żałobnej, w której uczestniczyła rodzina zmarłego, w tym żona Elisabeth, syn z pierwszego małżeństwa Leopold, córki Franciszka i Leopoldyna, a także licznie przybyli nadnoteccy koloniści. Mowę pogrzebową wygłosił Rehfeldt, pastor z Lipich Gór, Lichenia i Pielic. Z jej zachowanego tekstu dowiadujemy się o wielu faktach z życia tajnego radcy. Żadne z zabudowań w Licheniu związanych z Brenckenhoffem nie zachowały się do dnia dzisiejszego. Kościół w którym został pochowany tajny radca dworu, został wkrótce rozebrany, a w jego miejscu wybudowano nową świątynię w 1794 roku.