Euro Piknik Długie Disco Festival vol. 2 Kryterium Bezpłatne sms-y

Euro Piknik

Już w czerwcu zapraszamy Was na Dni Miasta, które odbędą się w dniach 22 – 24 czerwca.

Długie Disco Festival vol. 2

Zapraszamy na najgorętsze wydarzenie muzyczne w naszej gminie – Długie Disco Festival vol. 2. Impreza odbędzie się 29 lipca w Długiem!

Kryterium

Kolejna edycja wspaniałej kolarskiej imprezy. Tym razem na zwycięzce czeka nagroda o wartości aż 12 000,00 zł

Bezpłatne sms-y

Bezpłatne informacje o awariach prądu, przerwach w dostawie wody i innych ważnych wydarzeniach na terenie Gminy Strzelce Krajeńskie
PL EN DE
IMGW OSTRZEGA: burze z opadami deszczu od 20 mm do 30 mm, lokalnie do 40 mm, oraz porywami wiatru do 85km/h oraz grad.
Twój kontakt w ważnej sprawie - kontakt@strzelce.pl

SZLAKIEM FRANZA BALTHASARA VON BRENCKENHOFFA

SZLAKIEM FRANZA BALTHASARA VON BRENCKENHOFFA

Franz Balthasar Schönberg von Brenckenhoff urodził się w dniu 15 kwietnia 1723 roku w Reidelburgu nad Saalą, zmarł 21 maja 1780 roku w Gardzku. Znany jest jako wybitny pruski urzędnik. Od 1762 roku był tajnym radcą do spraw finansów, wojen i domen państwowych, odpowiedzialnym za melioracje i zagospodarowanie łęgów nadwarciańskich i nadnoteckich. Kierował budową Kanału Bydgoskiego, ukończonego w 1775 roku.

W wieku 15 lat oddano go na służbę księciu Leopoldowi Anhalt-Dessau. W 1745 roku mianowany został koniuszym książęcym, a w dwa lata później dyrektorem izby rentowej, przez co odpowiedzialny był za finanse księstwa. Zarazem Brenckenhoff pełnił z powodzeniem funkcję kierownika melioracji łęgów nad Łabą. Tutaj zawarł pierwszy związek małżeński z Louisą von Bergen, z którego wywodził się syn Leopold.

W 1762 roku powołany został przez Fryderyka II do odbudowy dwóch prowincji państwa pruskiego po zniszczeniach wojny siedmioletniej. W szczególności kierował pracami nad melioracją i zasiedlaniem łęgów nadnoteckich i warciańskich oraz był odpowiedzialny za osiedlanie w miastach rzemieślników i przedsiębiorców, którzy zakładali manufaktury. W 1772 roku rozpoczął z polecenia króla prace nad budową Kanału Bydgoskiego. W wyniku podejrzeń o nadużycia w 1786 roku został odwołany ze stanowiska oraz odsunięty od przywilejów i zaszczytów.

Właściciel wielu dóbr ziemskich, w tym m.in. z ośrodkami w Pławinie (od 1763 roku) i Licheniu (od 1763 roku) w Nowej Marchii. Posiadał też lenno sołtysie w Karninie oraz dobra ziemskie w Zieleńcu k. Gorzowa, nabyte w 1774 roku. Ponadto był dzierżawcą majątku w Gardzku, gdzie zamieszkał z racji jego centralnego położenia względem swoich dóbr ziemskich. Dobra ziemskie posiadał też na Pomorzu Zachodnim, m.in. w Świeciu (Schwenz), Kozinie (Cosemühle), Rokitkach (Klein-Rackit) i Świętym (Swantee).

W swoich dobrach założył bażanciarnię i plantację winnej latorośli. Utworzył stadninę koni, prowadził eksperymenty w zakresie hodowli wielbłądów i bawołów. Sprowadził też bydło fryzyjskie i lepsze od tutejszych gatunki owiec. Trudnił się zakładaniem plantacji chmielu, marzanny, kminku oraz rzepaku.

Drugą małżonką Brenckenhoffa była Elisabeth Gottliebe von Papstein, córka właściciela części Lipich Gór, poślubiona w dniu 4 kwietnia 1776 roku. Z tego związku przyszło na świat troje dzieci: Franciszka, Leopoldyna oraz syn zmarły w 1778 roku.

Franz Balthasar von Brenckenhoff zmarł w Gardzku, a pochowany został w kościele w Licheniu. Po śmierci jego majątek został skonfiskowany przez króla, wobec licznych podejrzeń o działanie na szkodę skarbu państwa, a procesy odszkodowawcze wytoczone przez jego wierzycieli ciągnęły się do 1789 roku. Od nazwiska Franza Balthasara von Brenckenhoffa nazwano kilka miejscowości założonych podczas XVIII wiecznej kolonizacji łęgów nadnoteckich i nadwarciańskich, w tym: Błotno k. Zwierzyna (Brenkenhofsbruch), Dierżązna k. Krzeszyc (Brenkenhofsfliess) i Błotnica k. Starego Kurowa (Brenkenhofswalde). Również dzisiejsza ul. Ks. Stefana Wyszyńskiego w Strzelcach do 1945 roku posiadała ku czci tajnego radcy nazwę Brenkenhofstraße.

Oto opis tajnego radcy, sporządzony w latach 1777-1778 przez Johanna Bernouolli, szwajcarsko-holenderskiego naukowca: „Brenckenhoff jest nadzwyczajnie gruby.

Ma czworokątną, bardzo czerwoną twarz o rysach nieszczególnie szlachetnych, ale podniosłych i ujmujących. Jego oczy są ogniste i świadczą o duszy i odwadze”.

 

GARDZKO

Brenckenhoff dzierżawił majątek w Gardzku od rodziny von Möhlen i zamieszkiwał w tamtejszym dworze od 1774 roku. Tutaj, w dniu 24 kwietnia 1780 roku podyktował swojemu sekretarzowi testament, w którym zapisał majątek królowi. W miesiąc później, w dniu 21 maja o godzinie 19.00 zmarł w tutejszym dworze, sporządzając przed śmiercią list do króla Fryderyka II, zaczynający się od słów: „Wasza Królewska Mość, proszę o łaskę, a nie o stosowanie prawa. Służyłem Waszej Królewskiej Mości przez 20 lat z największą gorliwością i spędziłem mój najlepszy czas życia piastując najwyższe rangą urzędy. Na Pomorzu i w Nowej Marchii powstały nowe dzieła, przez co uszczęśliwiłem wielu ludzi. […]”. Przyczyną

zgonu były dolegliwości astmatyczne. W Gardzku nie zachowały się zabudowania majątku ani kościół pochodzący z czasów Brenckenhoffa.

 

LIPIE GÓRY

Z Lipich Gór pochodziła Elisabeth Gottliebe von Papstein, druga żona Franza Balthasara von Brenckenhoffa. Ich najstarsza córka Franciszka poślubiła majora Leopolda Karla Wilhelma von Knobelsdorffa z Otanowa k. Lipian, który w 1801 roku wykupił majątek w Lipich Górach. Od 1842 roku, z okazji złotych godów z córką Brenckenhoffa, Leopold Karl Wilhelm i jego spadkobiercy dodali do nazwiska Knobelsdorff – Brenkenhoff, ku czci tajnego radcy dworu i zarazem szanowanego antenata. Rodzina Knobelsdorff-Brenkenhoff pozostawała w posiadaniu majątku w Lipich Górach do początku 1945 roku. Jeden z ostatnio zmarłych przedstawicieli tego rodu Benno von Knoblesdorf-Brenkenhoff, prowadził badania historyczne i publikował liczne artykuły na temat życia i działalności swojego przodka. We dworze w Lipich Górach do 1945 roku znajdował się portret Franza Baltahasara von Brenckenhoffa, wykonany w technice olejnej na płótnie ok. 1775 roku przez Christiana Friedricha Reinholda Lisiewskiego (1725-1794). Obraz oprawny był w drewnianą, złoconą i bogato zdobioną ramę z herbem Brenckenhoffa. Podobny portret znajdował się w przedwojennym muzeum miejskim w Gorzowie, ofiarowany przez radcę miejskiego Dagoberta Brahtza. Oba portrety nie zachowały się do dzisiejszych czasów.

 

LICHEŃ

Majątek ziemski w Licheniu został zakupiony przez Franza Balthasara von Brenckenhoffa w 1763 roku od spadkobierców landrata strzeleckiego Georga Wilhema von Sydowa za kwotę 33 tysięcy talarów. Radca wybudował tutaj okazały dwór oraz owczarnię. Brenckenhoff został pochowany w kościele w Licheniu przed wielkim ołtarzem, podczas uroczystości żałobnej, w której uczestniczyła rodzina zmarłego, w tym żona Elisabeth, syn z pierwszego małżeństwa Leopold, córki Franciszka i Leopoldyna, a także licznie przybyli nadnoteccy koloniści. Mowę pogrzebową wygłosił Rehfeldt, pastor z Lipich Gór, Lichenia i Pielic. Z jej zachowanego tekstu dowiadujemy się o wielu faktach z życia tajnego radcy. Żadne z zabudowań w Licheniu związanych z Brenckenhoffem nie zachowały się do dnia dzisiejszego. Kościół w którym został pochowany tajny radca dworu, został wkrótce rozebrany, a w jego miejscu wybudowano nową świątynię w 1794 roku.