Prośba o nie parkowanie Nowy harmonogram wywozu odpadów Bezpłatne sms-y

Prośba o nie parkowanie

Prosimy o umożliwienie wykonania oznakowania poziomego na ul. Północnej i Zachodniej. Za utrudnienia przepraszamy.

Nowy harmonogram wywozu odpadów

Celowy Związek Gmin w Starym Kurowie informuje, że od 1 kwietnia zmienia harmonogram wywozu odpadów z terenu naszej gminy. Aby zobaczyć nowy harmonogram, kliknij na obrazek po prawej stronie.

Bezpłatne sms-y

Bezpłatne informacje o awariach prądu, przerwach w dostawie wody i innych ważnych wydarzeniach na terenie Gminy Strzelce Krajeńskie
PL EN DE
Twój kontakt w ważnej sprawie - kontakt@strzelce.pl

Pomniki przyrody

Pomniki przyrody nieożywionej - głazy narzutowe (eratyki)


Występujące na terenie gminy Strzelce Krajeńskie głazy narzutowe są pozostałością po zlodowaceniu środkowoeuropejskim zwanym także zlodowaceniem Warty. Czas tego glacjału (zlodowacenia) jest określany na 200-130 tysięcy lat temu. Głazy narzutowe wpisują się w krajobraz charakterystyczny dla gminy określony przez formy pochodzenia lodowcowego, jak na przykład moreny i jeziora polodowcowe. Na uwagę zasługują następujące głazy narzutowe:


  • przy drodze ze Strzelec Krajeńskich do Gardzka

  • przy drodze z Bobrówka do Machar

  • znajdujący się w lesie położonym obok wsi Żabicko

 

Głazy narzutowe

Informator "Głazy narzutowe"


Bobrówko

 

d8cd779c367b57d7d587ab50b0283adc.JPG

Głaz narzutowy w Bobrówku zlokalizowany jest na terenie pola uprawnego, na południowym stoku wyniesienia morenowego, po północnej stronie drogi prowadzącej z Bobrówka do Machar. Historyczna nazwa kamienia to Breiter Stein (szeroki kamień) jest niemal identyczna z niemiecką nazwą (Breitenstein) pobliskiego Bobrówka. Wskazuje to, że także w średniowieczu, gdy zakładano miejscowość, głaz stanowił jeden z elementów organizujących przestrzeń jej ówczesnych mieszkańców. Obecnie obiekt ten zyskał nazwę zwyczajową Leżący Słoń.

Głaz stanowi bryła gnejsu plagioklazowo-biotytowego. Charakteryzuje się on znacznymi rozmiarami: długość dochodzi do 7,90 m, maksymalna szerokość sięga 3,9 m, a wysokość 1,2 m. Na powierzchni głazu znajdują się liczne ślady wierceń i obłupań, działalności mającej na celu rozbicie głazu i usunięcie go z pola uprawnego. Prawdopodobnie pochodzą one z czasu funkcjonowania w Macharach Państwowego Gospodarstwa Rolnego.

Podczas badań założono wykop sondażowy o szerokości od 0,4 m do 2 m od krawędzi kamienia. W trakcie eksploracji, wokół całego głazu stwierdzono ślady stosunkowo niedawnego wykopu, na co wskazywały fragmenty cegieł i potłuczonych butelek. Uznano, że - podobnie jak ślady kruszenia - są to pozostałości po nieudanej próbie usunięcia głazu. Po wschodniej stronie wykop ten zasypany był gruzem i kamieniami, które tworzyły wielowarstwowy bruk. Poniżej uchwycono warstwę kilkucentymetrowej grubości próchnicy stanowiącą pozostałości zniszczonego obiektu archeologicznego. Rozpoznany układ stratygraficzny wskazuje, że nowożytny wkop zniszczył niemal całkowicie wcześniejsze nawarstwienia.

W trakcie badań znaleziono kilka krzemieni noszących ślady obróbki, datowanych na środkową epokę kamienia tzn. okres mezolitu przypadającego na VII-V tysiąclecie p.n.e. Wystąpiły one wokół całego głazu, skupiając się zwłaszcza po jego północnej stronie, w warstwie ornej oraz w obrębie bruku kamiennego. W wypełnisku rozpoznanego obiektu archeologicznego, a także bezpośrednio nad nim we współczesnym wykopie, znaleziono 29 fragmentów ceramiki kultury łużyckiej datowanych na okres halsztacki tj, ok. 700-500 p.n.e. Wśród nich znajdują się części grubościennego naczynia zasobowego o chropowatych powierzchniach. Wyróżniono także ułamki niewielkiej cienkościennej i czernionej misy. Poza tym znaleziono fragmenty naczyń o intensywnie czernionych wnętrzach. Ze względu na zniszczenie wcześniejszych nawarstwień przez współczesny wkop nie można określić kontekstu w jakim omawiane naczynia zostały złożone do ziemi. Ponadto znaleziono również jeden fragment polepy, tj. spieczonej gliny, która pierwotnie pokrywała elementy konstrukcji drewnianych. Znalezisko to wskazuje, że można się także liczyć z ich obecnością wokół głazu. Z kulturą łużycką można także wiązać znaleziska kilkudziesięciu krzemieni obrobionych przy zastosowaniu tzw. techniki łuszczeniowej. Zbiór ten obejmuje zarówno rdzenie, odłupki, wióry jak i okruchy, a być może także fragmenty narzędzi.


Żabicko

a5bc2d78275b4c60d0a407aeda96aad9.JPG

Głaz z Żabicka położony jest ok. 2 km na północny zachód od zabudowań wiejskich w obrębie lasu na terenie leśnictwa Buszów. Wśród okolicznych mieszkańców znany jest jako „Czarci Głaz". Jego maksymalna długość wynosi 4,4 m, szerokość dochodzi do 3,4 m, a wysokość do ok. 2,2 m. Na jego powierzchni natrafiono na ślady czterech nawierceń, prawdopodobnie stanowiących pozostałości po próbie rozbicia głazu. Wokół kamienia założono wykop o szerokości od 0,4 m do 1,8 m . Eksplorację znacznie utrudniały korzenie pobliskich drzew. Przy północno-zachodniej krawędzi głazu zalegał niewielki, utworzony z otoczaków, bruk kamienny. W tym przypadku jego geneza jest całkowicie naturalna - powstał w wyniku działania wody spływającej z topiącego się lodowca. W trakcie prac nie stwierdzono obecności obiektów archeologicznych, niemniej w warstwie humusu znaleziono kilkadziesiąt fragmentów krzemieni. Noszą one podobne ślady obróbki jak te znalezione przy głazie w Macharach. Można je więc analogicznie datować i łączyć z działalnością ludności kultury łużyckiej.

Badania archeologiczne w sąsiedztwie głazów narzutowych miały charakter pionierski. Dotychczasowe informacje o znaleziskach w ich sąsiedztwie pochodzą głównie od przypadkowych odkrywców. Zazwyczaj wiązało się to z niszczeniem głazów w celu pozyskania kamienia budowlanego. Prace w Macharach i Żabicku wykazały również pozostałości nowożytnych prób kruszenia tych obiektów. Podsumowując wyniki przeprowadzonych badań, należy stwierdzić, że oba głazy użytkowała ludność kultury łużyckiej w okresie halsztackim. Dodatkowo na stanowisku w Macharach znaleziono także ślady aktywności z okresu mezolitu. Charakter znalezisk, a przede wszystkim zniszczenia nawarstwień pradziejowych, uniemożliwi jednoznaczne określenie rodzaju tej działalności. Podobnej wielkości kamień znaleziono także we Wrocławiu-Partynicach na terenie cmentarzyska kultury łużyckiej. Zlokalizowany był na przecięciu ramion krzyża utworzonego przez cztery groby ciałopalne. Generalnie głazy tego typu zarówno obrobione jak i nieobrobione zazwyczaj łączone są ze sferą kultury duchowej, a więc wierzeniami, magią itp. Być może z pozostałościami takich praktyk mamy do czynienia także w przypadku kamieni w Bobrówku i Żabicku.

 

„ POMNIKI PRZYRODY ”

 

LP.
Pomnik Przyrody Miejsce położenia / występowania
1.
Głaz narzutowy – obwód 840 cm, wys. 3,4 m Gm. Strzelce Kraj., obr. ewid. Gardzko, dz. nr 50, umiejscowiony na północny-zachód od wsi Gardzko, na skraju szosy do Strzelec Kraj.
2. Dąb szypułkowy (Quercus robur) obwód: 590cm, wysokość ok. 30m Gm. Strzelce Krajeńskie, obr. ewid. Buszów, dz. Nr 5, własność: Skarb Państwa w zarządzie ANR. Rośnie na skraju plaży nad jeziorem Buszewo.
3. Dąb szypułkowy (Quercus robur) obwód 470cm, wysokość ok. 21m. Gm. Strzelce Krajeńskie, obr. ewid. Tuczno, dz. Nr 7, własność: Skarb Państwa w zarządzie ANR. Rośnie ok. 1,5km na północ od Tuczna, na poboczu szosy z Tuczna do Chłopowa.
4. Lipa drobnolistna (Tilia cordata) obwód 285cm, wysokość ok. 21m. Gm. Strzelce Krajeńskie, obr. ewid. Tuczno, dz. Nr 2/12, własność: Skarb Państwa w zarządzie Dróg Państwowych. Rośnie w Tucznie na rozjeździe dróg przy sklepie spożywczym.
5. Dąb szypułkowy (Quercus robur) obwód 580cm, wysokość ok. 23m. Gm. Strzelce Krajeńskie, obr. ewid. Danków, dz. Nr 108, własność: osoba fizyczna. Rośnie w Dankowie na posesji Nr 11, blisko brzegu jeziora Wielgie.
6. Lipa drobnolistna (Tilia cordata) obwód 580cm, wysokość ok. 23m. Gm. Strzelce Krajeńskie, obr. ewid. Gardzko, dz. Nr 191, własność: osoba fizyczna.
7. Skupienie drzew - 2 Dęby szypułkowe (Quercus robur) obwód: 470cm, 365cm, wysokość ok. 25m. Gm. Strzelce Krajeńskie, obr. ewid. Gardzko, dz. Nr 191, własność: osoba fizyczna.
8. Skupienie drzew - 3 Buki pospolite (Fagus silvatica) obwód: 360cm, 420cm, 460cm, wysokość od 27 do 30m. Gm. Strzelce Krajeńskie, obr. ewid. Gardzko, dz. Nr 344, własność: Skarb Państwa w zarządzie N-ctwa Strzelce Krajeńskie. Rosną w wąwozie przy drodze brukowanej z Gardzka do Zwierzyna ok. 2km na południe od Gardzka.
9. Dąb szypułkowy – obwód 630 cm, wys. 30 m Gm. Strzelce Kraj., obr. ewid. Buszów, dz. nr 259/16, własność Skarb Państwa w zarządzie Nadl. Strzelce Kraj., obr. leśny Wilanów, Leśnictwo Wielisławice, oddz. 186 f przy drodze z Wilanowa do Santoczna
10. Skupienia drzew – Żywotnik olbrzymi – 3 sztuki o obwodach: 190 cm, 220 cm, 230 cm, wysokości od 28 m Gm. Strzelce Krajeńskie, obr. ewid. Wielisławice, dz. nr 259/28, własność: Skarb Państwa w zarządzie Nadleśnictwa Strzelce Krajeńskie, obr. leśny Wilanów, Leśnictwo Wilanów, oddz. 203 a. Rosną na południe od mostu na rzece Pełcz we wsi Wilanów.
11. Klon jawor – obwód 510 cm, wysokość 28 m. Gm. Strzelce Krajeńskie, obr. ewid. Buszów, dz. nr 259/16, własność: Skarb Państwa w zarządzie Nadleśnictwa Strzelce Krajeńskie, obr. leśny Wilanów, Leśnictwo Wielisławice, oddz. 186 f. Rośnie na skraju lasu na południe od wsi Wilanów przy drodze do Santoczna.
12. Skupienie drzew – Lipa drobnolistna – 4 sztuki o obwodach od 360 do 450 cm, wysokość od 29 do 32 m. Gm. Strzelce Krajeńskie, obr. ewid. Ogardy, dz. nr 189/127, własność: Skarb Państwa w zarządzie ANR. Rosną w Ogardach w parku przed dawnym Klubem Prasy i Książki.
13. Klon jawor – obwód 505 cm, wysokość 21 m. Gm. Strzelce Krajeńskie, obr. ewid. Ogardy. Rośnie ok. 500 m na północny – wschód od wsi Ogardy przy drodze gminnej z Ogard na Ogardzki Młyn do Chomętowa.